• en
  • de
  • fr
  • pl
  • kontrast

Przyroda

Sanok położony jest w pasie polodowcowych dolin zwanych Dołami Jasielsko- Krośnieńsko- Sanockimi, które z południa na północ przecina rzeka San. Najstarsza część miasta znajduje się na wniesieniu 30 m nad poziomem rzeki.Urozmaicona rzeźba terenu Sanoka jest związana z umiejscowieniem miasta na obszarze dwóch mezoregionów: Gór Sanocko-Turczańskich oraz Pogórza Bukowskiego. Tworzą one malowniczy łańcuch Gór Słonnych, stanowiących północną granicę miasta oraz niewysokie wzniesienia Pogórza Bukowskiego stanowiące granicę południową.

Klimat Sanoka ma charakter pod górski o stosunkowo silnych cechach kontynentalnych. Kształtują go masy powietrza polarnomorskiego, polarno-kontynentalnego i arktycznego, czego efektem są chłodne wiosny i pogodne, późne lata. Średnia temperatura roczna oscyluje w granicach 7-8 stopni; najzimniejszym miesiącem jest luty, a najcieplejszym lipiec. Opady należą do najobfitszych w kraju. Najmniejsza ilość opadów przypada w styczniu a największa w lipcu. Przeważają wiatry południowe.

Sanok pod względem florystycznym jest terenem o charakterze przejściowym, na którym mieszają się elementy południowe, wschodnio- i zachodniokarpackie.

Lasy w granicach administracyjnych Sanoka mają charakter mieszany, tworząc na Pogórzu i Górach Słonnych (320 –420m n.p.m.) zespoły dębowo-grabowe, a w reglu dolnym (powyżej 420m n.p.m.) tworzą kilka zespołów buczyny karpackiej z dodatkiem jodły i jawora z udziałem charakterystycznej roślinności w warstwie runa. W omawianych drzewostanach dominują takie gatunki jak: buk zwyczajny, jodła pospolita, dąb szypułkowy i grab zwyczajny. Pozostałe to:klon jawor,sosna pospolita, świerk pospolity, brzoza brodawkowata, modrzew europejski i wiąz górski. Spotyka się domieszki w postaci: topoli osiki,wierzby iwy, lipy drobnolistnej i czereśni ptasiej. Z krzewów należy wymienić pospolitą leszczynę, czeremchę amerykańską, trzmielinę, wiciokrzew suchodrzew, bez czarny. W runie bukowo-grabowo-dębowym spotyka się charakterystyczne rośliny runa: konwalię majową, konwalijkę dwulistną, kopytnik pospolity, czworolist pospolity, kokoryczkę wielokwiatową, kokorycz pełną, szczawik zajęczy oraz pierwiosnkę wyniosłą. Na terenach wilgotnych spotykać można: lepiężnik biały i różowy, knieć błotną, śledzenicęskrętolistną. Z paproci spotykanych na obszarze Sanoka na uwagę zasługują: nerecznica samcza, języcznik zwyczajny oraz orlica pospolita.

Z rzadkich i chronionych roślin występujących w Sanoku wymienić należy kłokoczkę południową. Ten piękny krzew o spotyka się w lasach bukowo-jodłowych na glebach gliniastych z dodatkiem wapienia. Jako element południowoeuropejski i pontyjski występuje ona w Polsce rzadko, w rozrzuconych stanowiskach na obszarze województwa podkarpackiego. Z nasion omawianej rośliny na terenie Gór Słonnych i na Pogórzu Przemyskim wytwarza się różańce. Na obrzeżach lasów spotyka się chronione krzewy trzmielinę oraz kalinę koralową. Cisy spotyka się jedynie w parku miejskim oraz na zieleńcach miejskich. Pozostałe gatunki chronione występujące w Sanoku to: podkolan biały, gnieźnik leśny, śnieżyczka przebiśnieg, cebulica dwulistna, pierwiosnka lekarska, śnieżyca wiosenna, czosnek niedźwiedzi, lilia złotogłów, wawrzynek wilcze łyko oraz bluszcz pospolity. Karpacki charakter lasów sanockich określa występowanie gatunków takich jak: sałatnica leśna, turzyca siedmiogrodzka, tojad wiechowaty oraz lulecznica kraińska.

Na terenie Sanoka występuje wiele rzadkich i chronionych gatunków. Z bezkręgowców na uwagę zasługują chronione drapieżne chrząszcze z rodziny biegaczowatych: biegacz skórzasty, fioletowy, zielonozłoty, gładki, gruzełkowaty. Warto wiedzieć, że w Górach Słonnych swoje siedliska mają dwa gatunki ujęte w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej: biegacz urozmaicony i Zawadzkiego. Z motyli chronionych występuje niepylak mnemozyna, paź królowej oraz zmierzchnica trupia główka. W potokach i rzekach spotyka się chronionego minoga strumieniowego, kiełbia białopłetwego i Kesslera oraz różankę. Chronione płazy reprezentuje rzekotka drzewna, kumak górski, salamandra plamista, traszka górska i zwyczajna. Z gadów w Sanoku spotkać można zaskrońca, padalca, jaszczurkę zwinkę i żyworódkę oraz żmiję zygzakowatą. W Sanoku spotkać można ponad 120 gatunków ptaków, spośród których na uwagę zasługują: orlik krzykliwy, myszołów, pustułka, kruk, czapla siwa, bocian biały (dwa gniazda na terenie miasta przy ul. Lipińskiego i Mickiewicza), kaczka krzyżówka, łabędź niemy. Ssaki reprezentowane są przez bobra europejskiego, sarnę, lisa, kunę leśną i domową, wiewiórkę, jeża, łasicę.

Na obszarze Sanoka znajduje się Park Krajobrazowy Gór Słonnych. Zajmuje on w granicach administracyjnych miasta obszar o powierzchni 1175,42 ha. Omawiany park jest największą obszarowo formą ochrony przyrody stanowi bowiem 31,1% powierzchni Sanoka.

Pozostałe warte uwagi formy ochrony przyrody to obszary włączone do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000: Dorzecze Górnego Sanu PLH180021 (koryto rzeki od południowo wschodnich granic miasta o Mostu Białogórskiego), Rzeka San PLH180007 (koryto rzeki od mostu Białogórskiego do północnozachodnich granic miasta) oraz obszary leśnie: Góry Słonne PLB 180003 i Obszar Istotny dla Wspólnoty Góry Słonne PLH180013. Wymienione obszary stanowią 34% udziału powierzchni administrowanej przez Gminę Miasta Sanoka, odpowiednio 33% obszary w Górach Słonnych i 1% koryto rzeki San i Sanoczek.

Pomnikami przyrody na terenie miasta są:jesion wyniosły przy ul. Zamkowej 16 (obwód 390 cm), lipy drobnolistne przy ul. Rybackiej (370, 330 i300 cm), ul. Ogrodowej (326 i 315 cm), ul. Mickiewicza (288, 353, 210, 255 cm) i ul. Płowieckiej (238 cmi 358 cm) oraz kasztanowiec zwyczajny przy ul. Mickiewicza (260 cm).

Pozostałe formy ochrony Przyrody w okolicach Sanoka to:

  • Bieszczadzki Park Narodowy – 82 km (1h 20′ – jazdy samochodem)
  • Magurski Park Narodowy – 70 km(1h 10′)
  • Park Krajobrazowy Gór Słonnych – 0 – 6 km(0-10 min)
  • Park Krajobrazowy Pogórza Przemyskiego – 40 km (40′)
  • Park Krajobrazowy Doliny Sanu – 62 km (40′)
  • Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy – 35 km (40′)
  • Rezerwat „Polanki” – 6 km (10′)
  • Rezerwat „Sobień” – 12 km (15′)

opracowanie: Piotr Kutiak

 

fot. Piotr Kutiak

 

Podstrony:

SanOK
BIP SANOK

Filmy:

Najnowszy:
"Lododisco"
Inwestycyjne:
Ruchome dno w CRiS
Modernizacja stadionu "Wierchy"