• en
  • de
  • fr
  • pl
  • kontrast

Szlaki turystyczne

SZLAKI PIESZE


Czerwony szlak


PICT0079-002

Orli Kamień 518 m n.p.m Szlak pieszy PTTK wiodący z Sanoka (PKP dw. główny) przez Góry Słonne i Pogórze Przemyskie do Przemyśla.  W okolicach Sanoka umożliwia dotarcie na Orli Kamień (518 m n.p.m.)  – szczyt z atrakcyjnymi formami skalnymi oraz punktem widokowym na Sanok, a także najwyższy szczyt Gór Słonnych – Słonny Wierch (670 m n.p.m.) – przez który przebiega granica miasta.

Obecnie na Orli Kamień wiedzie ścieżka edukacyjno – przyrodnicza powstała przy udziale Nadleśnictwa Brzozów, Urzędu Miasta Sanoka oraz Zespołu Parków Krajobrazowych w Przemyślu.


Niebieski szlak


Szlak pieszy PTTK wiodący z Sanoka (PKP dw. główny) przez Pohary i Suliłę na Chryszczatą. W okolicach Sanoka umożliwia dotarcie na położony na południe od miasta masyw Wiechy . (Łazy Stróżowskie 521 m n.p.m.)


Żółty szlak


 

PICT0017-001DSC_0183.NEF-001


Łącznikowy szlak PTTK umożliwiający dotarcie z Sanoka (PKP dworzec. główny) do szlaku czerwonego na Orlim Kamieniu. (518 m n.p.m.) W połączeniu z odcinkiem czerwonego szlaku z Orlego Kamienia do Sanoka – Białej Góry, tworzy atrakcyjną trasę spacerową.


Szlak Ikon


Zapraszamy na stronę poświęconą Szlakowi Ikon – www.szlakiemikon.pl

DSC_0184.NEF-002

DSC_0133.NEF

Ulucz – filia MBL Sanok


Szlak Ikon – pieszy, znakowany jest znakami szlaku spacerowego, w kolorze niebieskim. Wiedzie z Sanoka, Doliną Sanu i Parkiem Krajobrazowym Gór Słonnych, poprzez najciekawsze obiekty architektury cerkiewnej w regionie. Przebiega na Trasie: Sanok Muzeum Historyczne (Galeria Ikon) – Prawosławny Sobór Katedralny – Muzeum Budownictwa Ludowego – cerkiew w Międzybrodziu – Góra Krzyż – Orle Skały – Słonny Wierch – cerkiew w Tyrawie Solnej – Mrzygłód – góra Przysłup – cerkiew w Hłomczy – cerkiew w Łodzinie – Witryłów – cerkiew w Uluczu – cerkiew w Dobrej – góra Gródek – Kreców – cerkiew w Siemuszowej – cerkiew w Hołuczkowie – Góra Słonna – Wujskie – Granicka – cerkiew w Sanoku – dzielnica Olchowce – Muzeum Historyczne. Jego łączna długość wynosi ponad 70 km. Przebieg trasy i opisy wykonał Robert Bańkosz. znakowania dokonało PTTK Oddział Ziemia Sanocka.


Szlak Przygód dobrego Wojaka Szwejka


 

PICT0079-001PICT0082-001DSC_0270.NEF-002


Znakowany jest znakami szlaku pieszego, czarnymi na żółtym podkładzie. Wiedzie od granicy polsko-słowackiej w Radoszycach, wzgórzami Bieszczadów i Beskidu Niskiego oraz Pogórza Bukowskiego nad Doliną Osławy do Sanoka, a następnie przez Góry Słonne, Pasmo Chwaniowa i Liskowate do przejścia granicznego z Ukrainą w Krościenku. Czarne znaki są wyjątkowo malowane na żółtym a nie białym podkładzie, gdyż nawiązują do barw Habsburgów. W miejscach opisanych przez Jarosława Haszka znajdują się stylizowane tablice informacyjne z cytatami z książki oraz informacją historyczną i turystyczną. W wielu miejscach na szlaku umieszczone zostały również stylizowane tablice ze szwejkowskimi sentencjami. Latem 1915 r. wojskowy eszelon wjechał przez tunel łupkowski, do ogarniętej wojną Galicji. Przez wzmiankowane w powieści Jarosława Haszka: Stary Łupków, Kulaszne i Szczawne, pociąg dojechał na stację kolejową Sanok – Główny. 15 VII 1915 r., w godzinach południowych, z wojskowego transportu wysiadła 11 Kompania Marszbatalionu N. 91 Pułku Piechoty z Czeskich Budziejowic. Szwejk opuścił Sanok w przedniej straży o godzinie wpół do szóstej wieczorem, wymaszerowując wraz z 91 pp. W kierunku na Tyrawę Wołoską, a dalej Chyrów i Lwów. Zabawne perypetie najdzielniejszego wojaka c.k. armii upamiętnia odsłonięta w 2003 r. ławeczka z Józefem Szwejkiem w Sanoku. Codziennie przysiadają się do niego tłumy turystów, robiąc sobie z nim zdjęcie i pocierając nos Józefa Szwejka, co podobno przynosi szczęście.  Kolejne, najbliższe regionowi bieszczadzkiemu pomniki dobrego wojaka Szwejka znajdują się w Przemyślu, Humennem (Słowacja) i Skeliwce k. Chyrowa. (Ukraina) Przebieg tras i opisy wykonał Robert Bańkosz. Znakowania szlaku dokonało Bieszczadzkie Towarzystwo Cyklistów. Szlak został wykonany ze środków projektowych.


Szlak Rodu Beksińskich


 

beksiński1


Miejski szlak tematyczny w Sanoku poświęcony jest postaci wybitnego polskiego artysty Zdzisława Beksińskiego oraz jego rodziny, której przedstawiciele, mieszkający w Sanoku od połowy XIX w. przyczyniali się do rozwoju miasta regionu oraz sztuki i kultury polskiej. Pierwszym, zasłużonym dla miasta i regionu Beksińskim był Mateusz, który wraz z Walentym Lipińskim, uciekłszy z Kongresówki po Powstaniu Listopadowym schronił się w Galicji. Zamieszkali właśnie w Sanoku, zakładając warsztat kotlarski, którego sukcesywny rozwój dał początek lokalnemu przemysłowi. Zakład przekształcił się z czasem w Fabrykę Wagonów i Maszyn, a z niego wywodzi się współczesna Fabryka Autobusów AUTOSAN S.A. Dziadek Zdzisława Beksińskiego – Władysław był architektem miejskim i autorem wielu projektów budynków w Sanoku, w tym użyteczności publicznej. Ojciec Stanisław, jako inżynier geometra pracował w wydziale budowlanym magistratu. Także syn artysty – Tomasz wniósł ogromny wkład w kulturę polską jako dziennikarz radiowy, propagator muzyki rockowej, doskonały tłumacz klasyki filmowej z języka angielskiego na polski. Szlak przebiega przez 10 punktów na terenie miasta i jest oznakowany 11 tablicami informacyjnych w formie sztalug malarskich. Stoją one obok Muzeum Historycznego, w którym znajduję się galeria Beksińskiego, w miejscu, gdzie stał dom jego rodzinny, na cmentarzu, gdzie spoczywa Zdzisław wraz z żoną i synem, gimnazjum i liceum do którego uczęszczał Tomasz oraz w innych interesujących miejscach, związanych z dziejami rodu. Obok podstawowych informacji o poszczególnych mijanych obiektach tablice zawierają fotokod, dzięki któremu można zdobyć więcej wiadomości o rodzinie Beksińskich i Sanoku.

Przebieg trasy, opis i znakowanie wykonał Odział PTTK „Ziemi Sanockiej”.


SZLAKI ROWEROWE


Szlak Ikon


 

szlak ikon1szlak ikon1 (1)DSC_0077.NEF Turzańsk UNESCO


Rowerowy Szlak Ikon, umożliwia zwiedzenie najciekawszych przykładów architektury cerkiewnej w Bieszczadach i na ich  pogórzu. Główna nić szlaku znakowana jest kolorem czerwonym. Odcinki lokalne niebieskim, zaś łącznikowe – żółtym. Korzystając z doskonałego oznakowania przy drogach głównych i lokalnych można dotrzeć do drewnianych i murowanych świątyń prawosławnych i greckokatolickich, Łemków, Bojków, Dolinian oraz mieszkańców Nadsania. W najbliższej okolicy Sanoka warto udać się w Dolinę Sanu, do jednej z najstarszych cerkwi w Polsce, położonej na szczycie góry „Dubnyk” – klasztornej świątyni w Uluczu.  Trasa ta umożliwia poznanie architektury drewnianej najstarszych cerkwi regionu. Szczególne godna polecenia jest trasa Doliną Osławy. Zachowały się tu nieliczne już przykłady drewnianej architektury wschodniej Łemkowszczyzny, z których na szczególną uwagę zasługują: Rzepedź, Turzańsk (na liście UNESCO), Szczawne (cerkiew oświetlana wyłącznie świecami) Radoszyce, Morochów i leżący nieopodal, choć już w Dolinie Wisłoka – Wisłok Wielki. Szczególnie cenna była, zbudowana w 1802 r. cerkiew w Komańczy, z doskonale zachowanym ikonostasem, polichromiami i wyposażeniem wnętrza. Niestety spłonęła doszczętnie we wrześniu 2006 r. Obecna świątynia to jej wierna kopia, odtworzona  z dołożeniem wszelkich starań w celu oddania charakteru tej unikatowej świątyni. Dolina Osławy posiada jeszcze jeden walor. Zachowała się tu żywa kultura wschodniej Łemkowszczyzny, stanowi już dużą rzadkość w Bieszczadach i Beskidzie Niskim. W Komańczy działa  niewielkie, prywatne muzeum kultury łemkowskiej, prowadzone przez Panią Darię Boiwkę, która nie tylko przechowała do naszych czasów stroje łemkowskie z Komańczy i okolic, pochodzące z XIX i XX w., ale nadal kultywuje tradycje, haftując stroje ludowe i ikony oraz wykonując typowe dla Komańczy „krywulki” czyli ozdoby kobiece w formie kolorowych, wzorzystych kołnierzy, produkowane z koralików wielkości ziarenka maku. Warta odwiedzenia jest również działająca się w Rzepedzi pracownia Pani Haliny Kroguleckiej, wykonującej niezwykłe ikony, inspirowane lokalną tradycją.

Jedna z odnóg Szlaku Ikon podąża również w kierunku Ustrzyk Dolnych. Jest to, można powiedzieć, trzecia – w regionie bieszczadzkim „wyspa” zachowanej do dziś, niezwykle interesującej, drewnianej architektury cerkiewnej. Można tu zobaczyć bryły świątyń, uchodzących za jedne z najpiękniejszych nie tylko w Bieszczadach, ale i w Polsce.  Wprawdzie wyposażenie wnętrz tutejszych świątyń rzadko zachowało się w całości,  jednakże miejscowa ludność, przesiedlona tu z Sokalszczyzny w 1951 r. wykazała niezwykłą dbałość o zachowanie i estetykę bieszczadzkich cerkwi. Szczególnie interesujące architektonicznie są: Równia, Hoszów, Rabe, Smolnik nad Sanem (na liście UNESCO), Krościenko, Żłobek, Liskowate, Ustianowa, Michniowiec i Bystre. Nieźle zachowane wyposażenie wnętrza posiadają: Czarna, Rabe, Stefkowa, Liskowate i murowana cerkiew w Ustrzykach Dolnych. Wzdłuż szlaku powstają coraz liczniejsze pracownie, kultywujące lub odtwarzające dawne tradycyjne rzemiosła i sztukę oraz ekomuzea – tworzone przez miejscowe społeczności, co pozwala poznać historię i kulturę regionu bieszczadzkiego. Inicjatywę tą podjęła również strona słowacka, która opracowała Szlak Ikon dla regionu sninskiego. Inicjatorem tych prac był Josef Talarovic z D.O. Feniks Snina. Słowacy wydali również swoje foldery o drewnianych cerkwiach tej części kraju.

Przebieg tras i opisy wykonał Robert Bańkosz. Znakowania szlaku dokonało Bieszczadzkie Towarzystwo Cyklistów. Szlak został wykonany ze środków projektowych.


Szlak Przygód Dobrego Wojaka Szwejka – R 63


 

szwejkPICT0090PICT0089


Szlak ten, jest szlakiem międzynarodowym R63, znakowanym znakami rowerowymi – kolorem zielonym. Przebiega od granicy państwowej ze Słowacją w Radoszycach, do granicy państwowej z Ukrainą w Krościenku. Wykonany jest również łącznik z Przemyśla do granicy Państwowej w Medyce. Na odcinku z Krościenka do Lwowa szlak został wyznakowany przez stronę ukraińską.Latem 1915 r. wojskowy eszelon wjechał przez tunel łupkowski, do ogarniętej wojną Galicji. Przez wzmiankowane w powieści Jarosława Haszka: Stary Łupków, Kulaszne i Szczawne, pociąg dojechał na stację kolejową Sanok – Główny. 15 VII 1915 r., w godzinach południowych, z wojskowego transportu wysiadła 11 Kompania Marszbatalionu N. 91 Pułku Piechoty z Czeskich Budziejowic. Szwejk opuścił Sanok w przedniej straży o godzinie wpół do szóstej wieczorem, wymaszerowując wraz z 91 pp. W kierunku na Tyrawę Wołoską, a dalej Chyrów i Lwów. Dziś, zabawne perypetie najdzielniejszego wojaka c.k. armii upamiętnia odsłonięta w 2003 r. ławeczka z Józefem Szwejkiem w Sanoku. Codziennie przysiadają się do niego tłumy turystów, robiąc sobie z nim zdjęcie i pocierając nos Józefa Szwejka, co podobno przynosi szczęście. Kolejne, najbliższe regionowi bieszczadzkiemu pomniki dobrego wojaka Szwejka znajdują się w Przemyślu, Humennem (Słowacja) i Skeliwce k. Chyrowa. (Ukraina) Rokrocznie odbywa się międzynarodowy, rowerowy rajd „Szlakiem Dobrego Wojaka Szwejka”. Początkowo wiódł z Ukrainy, przez Polskę na Słowację. W ostatnich latach został przedłużony na Węgry. Głównym organizatorem rajdu jest Bieszczadzkie Towarzystwo Cyklistów. Przebieg tras i opisy wykonał Robert Bańkosz. Znakowania szlaku dokonało Bieszczadzkie Towarzystwo Cyklistów. Po stronie polskiej szlak został wykonany ze środków projektowych.


Szlak Nadsańskich Umocnień


 

molotow8-001KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA


Szlak Nadsańskich Umocnień zaczyna się w Solinie, i przebiega wzdłuż Sanu, umożliwiając zwiedzenie umocnień II. wojennych radzieckich tzw. „Linia Mołotowa” i niemieckich z  „GranicznegoRejonu Umocnionego Galicja.” Szlak rowerowy znakowany jest znakami czarnymi, w pobliżu obiektów znajdują się strzałki z odległością do obiektu i azymuty. Dłuższe odcinki dojściowe od głównego szlaku do obiektu znakowane są znakami czarnymi szlaku pieszego.  Szlak został szczegółowo opisany na odcinku: Solina – Lesko – Sanok – Dynów – Bachów. Na szlaku znajdują się 3 Punkty Oporu: Lesko, Załuż i Sanok-Olchowce oraz umocnienia polowe na północ od Sanoka i na południe od Leska. Zachowały się również 3 schrony poniemieckie: 2 w Sanoku, w Zagórzu, Weremeniu i Huzelach. W miejscowości Załuż k. Sanoka znajduje się jedyny, zachowany, słowacki cmentarz wojenny z 1941 r. W Sanoku miały miejsce dwie, duże rekonstrukcje historyczne „Barbarossa 1941 r.” ukazujące toczone pod Sanokiem walki niemiecko-słowacko-sowieckie  z lipca 1941 r.Przebieg tras i opisy wykonał Robert Bańkosz. Znakowania szlaku dokonało Bieszczadzkie Towarzystwo Cyklistów. Szlak został wykonany ze środków projektowych.


Szlak „Prawem i Lewem po Ziemi Sanockiej”


 

!prawem1!prawem


 Szlak rowerowy „Prawem i Lewem po Ziemi sanockiej”  powstał z inicjatywy Muzeum Historycznego w Sanoku. Kanwą inicjatywy są dzieje szlachty sanockiej przełomu XVI i XVII w. Nazwa szlaku została zaczerpnięta z nieocenionego dzieła Władysława Łozińskiego właśnie pod tytułem ”Prawem i Lewem”. Celem tej idei jest wykorzystanie legendy sławnych kondotierów ziemi sanockiej takich jak Dydyńscy czy Aleksander Józef Lisowski twórca osławionych Lisowczyków. Szlak przebiega wzdłuż Sanu, poczynając od sanockiego zamku, po zamek w Dąbrówce Starzeńskiej. Trasa szlaku: Sanok – Muzeum Historyczne, Dydnia, Niewistka (miejsce urodzenia najsłynniejszego, polskiego kondotiera Jacka Dydyńskiego, nazywanego „Czarną Szablą)  Dąbrówka Starzeńska, gdzie zachował się ruiny zamku należącego do słynnego, szlacheckiego watażki Stanisława Stadnickiego – nazywanego „Diabłem Stadnickim”. W kolejnych latach planowane jest przedłużenie szlaku do stolicy kolejnej ziemi – Przemyśla oraz na południe, na Słowację, gdzie pomiędzy Stropkowem a Humennem doszło do jednej z najważniejszych bitew XVII stulecia, podczas której po raz pierwszy odsunięte została od Wiednia groźba zdobycia go przez siedmiogrodzkiego księcia Gabora Bethela. W bitwie, do której doszło 23 listopada 1619 r., 10 tysięczny odział Lisowczyków pod dowództwem Walentego Rogawskiego rozgromił korpus Jerzego Rakoczego, wychodząc na tyły wojsk siedmiogrodzkich i zmuszając je do odstąpienia spod Wiednia. Wydarzenie to, zostało nazwane przez historyków „Pierwszą Odsieczą Wiednia”. Muzeum Historyczne w Sanoku, podjęło się organizacji imprez i pokazów historycznych, wykorzystujących staropolskie dzieje ziemi sanockiej i przemyskiej, które były inspiracją dla XIX i XX w.polskich pisarzy i poetów. W Sanoku działa grupa rekonstrukcji historycznej w klimacie XVII w. „Scutum” oraz  Pracownia Rekonstrukcji Historycznych „Amictus” wykonująca stroje historyczne z różnych epok. Autorem koncepcji jest Muzeum Historyczne oraz w Sanoku. Znakowania dokonało Bieszczadzkie Towarzystwo Cyklistów.


SZLAKI WODNE


Błękitny San


 

DSC_0027.NEF


Szlak Wodny „Błękitny San” umożliwia spływ sanem od Zwierzynia, przez Lesko, Sanok, Dynów, Przemyśl, Jarosław, Ulanów do ujścia rzeki do Wisły. Został oznakowany znakami szlaków wodnych i opisany w formie przewodnika. Autorem Szlaku jest Podkarpacka Organizacja Turystyczna. Autorem przewodnika jest Marek  Lityński.


SZLAKI SAMOCHODOWE


Szlak Architektury Drewnianej


Szlak Architektury Drewnianej jest szlakiem drogowym, który obejmuje obiekty architektury drewnianej sakralnej i świeckiej położone na terenie Województwa Podkarpackiego oraz sąsiednich województw. Szlak znakowany jest znakami drogowymi: E 22a, E 22b oraz E 22 c. Jest to jedno z największych działań tego typu w kraju, do którego przyłączyły się województwa: małopolskie, podkarpackie i śląskie. Twórca koncepcji i jej realizatorem jest Polska Organizacja Turystyczna. Łączna sieć zaproponowanych tras w ramach tego szlaku wynosi 3037 km. 9 spośród tras o długości 1202 km znajduje się na terenie naszego województwa.. Łącznie, szlak obejmuje aż 448 obiektów, z czego 127 to zabytki z Województwa Podkarpackiego. 6 z podkarpackich obiektów zostało wpisane na światową listę dziedzictwa UNESCO: kościół w Haczowie,(XV w. – powiat brzozowski) najstarszym i największym, halowym, drewnianym kościołem w Polsce, zespół plebański w Bliznem z drewnianą świątynią z XVI w. – powiat brzozowski oraz unikatową polichromią, cerkiew w Chotyńcu (pocz. XVII w.), cerkiew w Radrużu (XVI w.) i w regionie bieszczadzkim: cerkiew łemkowska w Turzańsku (pocz. XIX w. – powiat sanocki) i bojkowska w Smolniku nad Sanem (XVIII w. – powiat bieszczadzki). Cztery z tras województwa podkarpackiego przebiegają w regionie bieszczadzkim: trasa nr II – „Sanocko-dynowska”, trasa nr III „Ustrzycko-leska” oraz trasa nr IV – ”Sanocko-dukielska”. Przy obiektach ustawione zostały tablice informacyjne w trzech językach, zaś przy drogach kierunkowskazy zgodne z Kodeksem Drogowym.


Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich


Szlak Rodowy Gniazd Lubomirskich, opracowany przez muzeum w Stalowej Woli oraz Podkarpacką Regionalną Organizację Turystyczną. Obejmuje on miejsca związane z rodem Lubomirskich, począwszy od Rzeszowa przez Przemyśl. Lwów po Starą Lubownię i Podoliniec na Słowacji. Na naszym terenie znajdują się na nim dwa m miejsca: Sanok i Lesko, ze względu na powiązania rodu z tutejszymi zamkami. Podążając przez region, możemy zatem spotkać przy wjeździe do Sanoka i Leska tablice z piktogramami zabytków w tej miejscowości i logiem szlaku, którym jest herb rodu „Szreniawa”. Tablice wykonane są zgodnie z Kodeksem Drogowym jako znaki informacji turystycznej w kolorze brązowym.


Szlak Naftowy


Szlak drogowy, prezentujący obiekty związane z dziejami przemysłu naftowego w Galicji. Biegnie z Województwa Małopolskiego, przez Województwo Podkarpackie na Ukrainę. Szlak nie posiada indywidualnego oznakowania, a jedynie tablice informacyjne w niektórych miejscowościach. Na terenie Sanoka należy do niego sektor historii przemysłu naftowego w Muzeum Budownictwa Ludowego oraz budowle na terenie miasta, związane z dziejami tego przemysłu. Autorem i wykonawcą szlaku jest Lokalna Organizacja Turystyczna „Beskid Niski”.


 Szlak Chasydzki


 

!chasydzi-001


Szlak Chasydzki jest koncepcją polegającą na stworzeniu międzynarodowego szlaku turystycznego – kulturowego, który łączy miejscowości Polski południowo-wschodniej i krajów z tym obszarem sąsiadujących, w których zachowały się zabytki kultury żydowskiej.  Partnerami Fundacji w realizacji projektu są samorządy terytorialne oraz organizacje pozarządowe. Aktualnie Szlak Chasydzki obejmuje 24 miejscowości z terenu województwa podkarpackiego i lubelskiego. Głównym punktem Szlaku Chasydzkiego jest Centrum „Synagoga” znajdujące się w Zamościu. Znajduje się tu między innymi centrum informacyjne szlaku. Szlak nie został wyznakowany w terenie, lecz zostały wydane publikacje poświęcone poszczególnym miejscowością na szlaku. pomysłodawcą szlaku w Sanoku i regionie bieszczadzkim jest Arkadiusz Komski. W 2011 r. miało miejsce szczególne wydarzenie dla kultury żydowskiej, polskiej i lokalnej. Dokonano rekonstrukcji słynnej synagogi z Gwoźdźca, przeznaczonej dla Muzeum Kultury Żydów w Warszawie. Prace te wykonano korzystając z warsztatów i fachowców sanockiego Muzeum Budownictwa Ludowego.


Ścieżka Dydaktyczna


ŚCIEŻKA

KRÓLEWSKA STUDNIA

ODNOWIENIE NATURALNE JODŁY

OKOPY

ORLI KAMIEŃ

PRACA LEŚNIKA

KAPLICZKA


Tekst: Robert Bańkosz Zdjęcia: Robert Bańkosz, Grafiki: BTC

Linki:

http://fodz.pl/?d=5&id=32&l=pl
http://fodz.pl/?d=2&id=537&l=pl

SanOK
BIP SANOK

Filmy:

Konferencja prasowa 11 marca 2019r.:
Modernizacja stadionu "Wierchy":
Sprawozdanie burmistrza z działalności między Sesjami: (28.02.2019):
Dworzec multimodalny (13.02.2019 r.)
Budowa obwodnicy Sanoka: